Juliusz S\u0142owacki „Oda do wolno\u015bci ” mo\u017ce warto przeczyta\u0107 przed rocznic\u0105 rozpocz\u0119cia drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n
\u015amierci\u0105 z nale\u017cnym w\u0142adcom wyp\u0142aci si\u0119 danin?
O nie! na g\u0142os Waszingtona
Zmartwychwsta\u0142 Amerykanin
I zaprzysi\u0119\u017con\u0105 \u015bwi\u0119cie
Wolno\u015b\u0107 okry\u0142 wie\u0144cem s\u0142awy.<\/p>\n\n\n\n
A drzewo \u015bmierci by\u0142o masztem na okr\u0119cie
I zgon nios\u0142o na ludy sakso\u0144skie – i nawy.<\/p>\n\n\n\n
VI<\/p>\n\n\n\n
Wi\u0119c s\u0142o\u0144ce ju\u017c w wolno\u015bci krajach nie zachodzi?
Wolno\u015bci skrzyd\u0142a ca\u0142\u0105 os\u0142oni\u0142y ziemi\u0119.
Godnym jest oczu Boga wolnych ludzie plemi\u0119,
On bohater\u00f3w nagrodzi.<\/p>\n\n\n\n
VII<\/p>\n\n\n\n
Jaki\u017c to dzwon grobowy
Z wiejskiego zabrzmia\u0142 ko\u015bcio\u0142a?
Idzie t\u0142um pogrzebowy –
Schylone do ziemi czo\u0142a;
Trumna – za trumn\u0105 dzieci,
Smutna przyjaci\u00f3\u0142 dru\u017cyna
Blad\u0105 gromnic\u0105 \u015bwieci,
Ciche mod\u0142y powtarza.<\/p>\n\n\n\n
Weszli we wrota cmentarza,
Pod trumn\u0105 rami\u0119 syna.
Czarn\u0105 dr\u0119czeni rozpacz\u0105,
Czarn\u0105 okryci \u017ca\u0142ob\u0105…<\/p>\n\n\n\n
Czemu\u017c p\u0142acz\u0105 nad sob\u0105?
Bogat\u0105 wezm\u0105 spu\u015bcizn\u0119.
Dlaczego\u017c nad nim p\u0142acz\u0105?
W grobie zapomni troski…
Bracia! – on umar\u0142 – on by\u0142 ostatnim z tej wioski,
Co widzia\u0142 wolna ojczyzn\u0119.
Synowie jeszcze po nim nie zdj\u0119li \u017ca\u0142oby,
Ju\u017c na wolnej \u017cyj\u0105 ziemi.
Id\u017amy wi\u0119c nad ojc\u00f3w groby,
Wo\u0142ajmy, bracia, nad niemi –
Mo\u017ce us\u0142ysz\u0105 w mogile?…<\/p>\n\n\n\n
VIII<\/p>\n\n\n\n
Widzia\u0142em, jak m\u0142odzieniec w samej wieku sile,
Strawiony w\u0142asnym ogniem – przekl\u0105\u0142 ogie\u0144 duszy.
Wo\u0142a\u0142 – „Czemu\u017c B\u00f3g wi\u0119z\u00f3w moich nie
rozkruszy?…”
Lecz wsz\u0119dy cicho\u015b\u0107 grobowa;
A wi\u0119c sam odpowiada\u0142: – „Jestem panem \u017cycia!” –
Okropne rozpaczy s\u0142owa!
Z umys\u0142owych w\u0142adz rozbicia
Zosta\u0142a ta my\u015bl straszliwa.
I blado\u015b\u0107 \u015bmierci lice wynios\u0142e okrywa.
Ta jedna my\u015bl tysi\u0105czne urodzi\u0142a my\u015bli;
Straszna cierpienia pot\u0119ga,
Umys\u0142 je rozwija – kry\u015bli,
Z niedowiarstwa mar\u0105 sprz\u0119ga…
O niedowiarstwo! Ty piekie\u0142 pochodni\u0105
Niszczysz mg\u0142\u0119 marze\u0144 i blask urojenia z\u0142oty.
Gdzie\u017c cnota?… nie ma cnoty!…
I zbrodnia nie jest zbrodni\u0105.
Na niepewnej wa\u017cysz szali
Wznios\u0142e uczucia w cz\u0142owieku…
Ju\u017c wszyscy tak my\u015bleli – i wszyscy wo\u0142ali,
Jest to chorob\u0105 czasu! – jest to duchem wieku!
Ta ciemno\u015b\u0107 by\u0142a tylko przepowiedni\u0105 s\u0142o\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n
IX<\/p>\n\n\n\n
Wolno\u015bci widzim anio\u0142a,
Wolno\u015bci powsta\u0142 obro\u0144ca.
Podnie\u015bmy wyblad\u0142e czo\u0142a!
Dalej do steru okr\u0119tu!
Dalej! na morskie g\u0142\u0119binie!
Rzu\u0107my si\u0119 w odm\u0119t – z odm\u0119tu
Mo\u017ce niejeden wyp\u0142ynie!
Podobni do nurk\u00f3w t\u0142umu,
Co do morskiej ton\u0105 fali,
W\u015br\u00f3d wir\u00f3w kr\u0119ceni szumu,
Ju\u017c ich fala w g\u0142\u0105b porywa;
Ale niejeden wyp\u0142ywa,
Bliski brzegu lub daleki,
Ten niesie ga\u0142\u0105\u017a korali,
\u00d3w w Amfitryt tr\u0105b\u0119 dzwoni.
Lecz niejeden zniknie w toni,
W morzu zostanie na wieki.<\/p>\n\n\n\n